AI-gestuurde apparatuur

Scanleverancier Esso noemt berichtgeving De Telegraaf over AI-scans bij leeftijdscontrole onjuist (update)

In tientallen Esso-tankstations worden klanten die sigaretten kopen ongemerkt gescand met AI-gestuurde apparatuur, meldt De Telegraaf. Foto: Shutterstock

In tientallen Esso-tankstations worden klanten die sigaretten kopen ongemerkt gescand met AI-gestuurde apparatuur, stelt De Telegraaf op basis van eigen inventarisatie. Volgens de leverancier van de scan-apparatuur, Moneytronic, is deze berichtgeving onjuist. “Wij slaan geen biometrische gegevens op.”

Dit artikel is geüpdatet op woensdag 17 december om 17.27 uur met een reactie van de leverancier van de scanapparatuur.

Met de ingang van 1 oktober 2025 zijn tankstations in Nederland verplicht om er streng op toe te zien dat iemand die rookwaren wil kopen aantoonbaar 18 jaar of ouder is. Iedereen moet zich legitimeren, ongeacht de leeftijd. Hoe tankstations deze controle uitvoeren, mogen zij in principe zelf bepalen.

De Telegraaf geeft aan na rondvraag bij tankstations dat velen kiezen voor digitale apparatuur, omdat het door medewerkers als ‘ongemakkelijk’ wordt ervaren om mensen die duidelijk ouder zijn dan 18 jaar naar hun identiteitsbewijs te vragen. Nu blijkt echter, volgens de krant, dat bij tientallen Esso-tankstations toestellen staan die met behulp van AI-software een scan maken van sigarettenkopers, zonder dat zij daarvoor toestemming hebben gegeven of hierover zijn geïnformeerd. Een AI- en privacyjuriste laat weten dat mensen altijd geïnformeerd moeten worden over de verwerking van persoonsgegevens en dat deze scan als een verwerking kan worden beschouwd.

Brancheorganisatie Bovag gaf bij De Telegraaf aan dat er geen data van klanten worden opgeslagen, maar volgens de juriste is het dan alsnog de vraag waar de data tijdelijk naartoe gaan. Bovag laat verder weten dat ieder tankstation zelf mag bepalen welke apparatuur wordt geplaatst en dat hierover geen gezamenlijk besluit is genomen. Ook geeft de organisatie aan de zorgen rond de AVG te begrijpen. “We gaan ervan uit dat het binnen de wet kan en dat de eigenaren zich aan de regels houden, maar dat gaan we evengoed uitzoeken. Dat kost tijd.”

ExxonMobil liet aan Mobility Energy weten op de hoogte te zijn van de berichtgeving, maar wilde geen verdere reactie geven omdat het bedrijf geen eigenaar is van de tankstations. Het bedrijf Moneytronic, leverancier van de scanapparaten, wilde wél reageren richting Mobility Energy en stelt dat de berichtgeving in De Telegraaf onjuist is en gebaseerd op aannames. Het systeem slaat volgens het bedrijf geen biometrische gegevens op, identificeert geen personen en is niet verbonden met externe servers of cloudopslag. “De technologie maakt geen gezichtsherkenning mogelijk, maar voert uitsluitend een leeftijdsschatting uit op basis van zogeheten landmarks (meetpunten) in het gezicht. Er worden geen foto’s opgeslagen en geen unieke personen herkend. Het product, dat al zo’n 2,5 tot 3 jaar wordt gebruikt, dient uitsluitend als hulpmiddel voor medewerkers bij leeftijdscontrole. Privacy staat daarbij centraal.”

Lees ook:

Auteur: Nina Koelewijn